Toen ik laatst over de Bricknic schreef, kreeg ik een bericht via Bluesky van iemand die terecht opmerkte dat dit eigenlijk een Römertopf in een modern jasje is. Scherp! Hoogtijd om nu de traditionele Römertopf aan jullie voor te stellen, of voor sommigen te herintroduceren.

Römertopf een icoon uit de 70’s

Hoewel de verwijzing naar de Romeinen in de naam anders doet vermoeden, is de Römertopf een Duitse uitvinding uit de jaren ‘60/‘70 van de vorige eeuw, geïnspireerd door kookgerei van de Romeinen. Hij wordt gemaakt in Duitsland van Duitse klei en was destijds populair bij de gezondheidsbewuste mens. Ik zou wel durven stellen dat het de slowcooker van toen was, hoewel de gietijzeren pan en het petroleumstel toen ook al bestonden. Zo heeft iedere generatie zijn kookgadget. Die kookgadgets leven ook gewoon voort. Hoewel niet iedereen nu meteen zou weten wat het is, is er nog wel degelijk een groep trouwe fans. Sterker nog de verkoop schijnt weer in de lift te zitten.

Kleine veranderingen

Sinds de jaren ‘70 is het design eigenlijk vrijwel niet veranderd, al zijn er wel wat kleine dingetjes aangepast. Zo is de Römertopf van nu verkrijgbaar is heel veel vormen en maten, van modern tot versierd met figuren. Er zijn ook verschillende kleuren, al is de binnenkant altijd terra cotta kleurig. Wat ook is aangepast, is dat de binnenkant van de onderkant van de topf tegenwoordig geglazuurd is. Daardoor is hij veel makkelijker schoon te maken. Voor zover ik kan nagaan is mijn Römertopf in Portugal geproduceerd. Het is de speciale editie ter ere van het 50 jarig bestaan. Wat ik ook heel cool vind, is dat Marcus Aurelius erop staat. Nooit gedacht dat ik nog eens een pan in mijn keuken zou hebben met een Romeinse keizer erop.

Hoe werkt een Römertopf?

Het idee achter de Römertopf is eigenlijk heel simpel: het is een klein oventje in je oven (of in je magnetron, want daar mag ie ook in). Voordat je hem gaat gebruiken week je de topf in koud water, 10 tot 30 minuten is echt genoeg. Ik zie websites die voorschrijven dat je hem uren moet voor weken, maar dat is echt niet nodig! Daarna vul de de topf met je gerecht en zet je die in de oven. Op die manier laat je de pan en de inhoud langzaam warm worden. Als je een Römertopf direct in de bloedhete oven zet kan hij kapot gaan door het temperatuurverschil. Doordat de klei nat is en de topf gelijkmatig warmte afgeeft, gaart je eten eigenlijk door de aanwezige stoom. Het wordt in de Römertopf niet warmer dan waterdamp, je eten kan dus bijna niet verbranden. Het wordt daarom ook wel aangeprezen als een ideale manier om te koken met weinig vet.

Een slowcooker voor in de oven

Tijdens het koken hoef je niets te doen. Het is niet voor niets dat de Römertopf werd verkocht met slogan “gaartijd is vrije tijd”. Ook dit doet mij weer heel erg aan de slowcooker van nu denken. Als je wil dat je voedsel bruin wordt haal je de deksel op enig moment van de topf. Dan komt het eten direct in contact met de droge hitte van de oven. Je kunt in de topf stoofpotten maken, maar je kunt er bijvoorbeeld ook brood in bakken, hartige en zoete gerechten, vlees of vegetarisch, bijna alles is mogelijk.

Römertopf schoonmaken

Schoonmaken van een Römertopf is heel makkelijk, even in een sopje en hij kan weer in de kast. Als hij heel erg is aangekoekt, kun je hem ook gerust een tijdje laten weken. Het vuil komt dan vanzelf goed los, zonder dat je veel hoeft te boenen. De topf kan ook in de vaatwasser. Wat belangrijk is om te bedenken is dat klei een poreus materiaal is, dus  als je de topf opbergt in een muffe kast, of een kast waarin je iets bewaart wat sterk ruikt., dan zullen de geuren in je topf trekken. Dit geldt trouwens ook voor etensgeuren die er in trekken tijdens het koken, visgeur bijvoorbeeld. Als je ook zoete gerechten wil maken in dezelfde pan, denk hier dan aan.

Bewaar je brood ui en knoflook eens in een Römertopf

Over opbergen gesproken, er zijn mensen die juist in de zomer items als brood en uien in hun Römertopf bewaren. Dit omdat klei een prettig koel klimaat geeft, waardoor brood en ui net iets minder snel bederft. Ik ga dit als het komende zomer weer heet wordt zeker uitproberen. Voor dit doel is er zelfs een speciale brood- en een uien Römertopf. Deze hebben luchtgaten aan de zijkant voor nog wat extra ventilatie. Het werkt zelfs als kattenmandje.

Je vindt de Römertopf bij de betere kookwinkel. Als je er een wil kopen, heb je in Duitsland de meeste keuze. Römertopf zelf raadt ook de Duitse Amazon aan.