Ik word vrijwel dagelijks via Instagram opnieuw op de hoogte gesteld van het feit dat Japan geweldig is en dat je er écht heen moet. Zo ongeveer alles daar is beter, of het nou het openbaar vervoer, de supermarkt of alleen als vrouw over straat lopen is. Alles, maar dan ook alles is in Japan gewoon heel goed geregeld, hypermodern, veilig. Althans, als de mensen in de filmpjes op Instagram moet geloven. Wat doe je als deze iets wat oppervlakkige filmpjes je lichtelijk beginnen te irriteren? Juist ja, je slaat een boek open. In dit geval Sushi eet je met je handen van Anoma van der Veere & Katarzyna Cwiertka.

Een boek over eten

Anoma van der Veere is journalist, onderzoeker en correspondent voor de NOS en NRC. Professor Katarzyna Cwiertka is de enige Nederlandse voedselhistoricus gespecialiseerd in Japan. Zoals de titel doet vermoeden, gaat het om dit boek om eten, want Japan kun je heel goed leren kennen aan wat er op je bord ligt. Het boek is opgedeeld in drie delen voor groene thee ga je zitten, sushi eet je met je handen, ramen moet je slurpen.

Matcha

Zo leer je hoe matcha zo populair kon worden als het nu is. Iets wat eigenlijk iedereen die ooit iets matcha of “matchasmaak” bestelde of kocht zou moeten lezen. Laatst hoorde ik iemand achter de toonbank van een koffiewinkel iemand aanraden om vooral matcha met fruitpuree te bestellen, omdat het volgens hem veel te bitter en nou ja, eigenlijk niet lekker is zonder die fruitpuree. Zelfs de Action verkoopt nu chasen, de wijde bamboeklopper om matcha mee te kloppen. Kan een vergrijzend land als Japan aan die vraag voldoen? In dit boek lees je over verouderde theeplantages en een ouder wordend Japan, maar ook over families die terugkeren naar theevelden die ze ooit de rug toekeerden.

Geschiedenis en heden

Het boek vertelt niet alleen over de geschiedenis en het heden van bijvoorbeeld matcha. Het is ook een persoonlijk boek. Zo vertelt Anoma van der Veere over hoe hij met een groep mensen op een markt vis bestelt, over de visserij in Japan die het moeilijk heeft en hoe hij van een visser, die hij daar over interviewt, na het maken van de reportage een emmer zee-egels meekrijgt. Maar ook hoe sushi de wereld over is gegaan en hoe iedereen het vervolgens leerde kennen en dat ramen als typische Japans worden gezien, maar Chinese roots hebben.

Een modern land?

Is alles zo goed geregeld zoals de filmpjes ons willen doen geloven? Ik moest wel grijnzen bij het verhaal over iemand die in stokoude computers met floppy disks handelt. Want ja, in Japan worden die nog gebruikt ook bij de overheid en gaat er nog veel op papier en niet digitaal. In klaslokalen wordt voor de kinderen een warme lunch gekookt die me als muziek in de oren klinkt. Tegelijk leren de kinderen ook dat de moeder van het gezin verantwoordelijk is voor een voedzame maaltijd voor iedereen. Ook als ze werkt, wordt er verwacht dat juist zij elke dag de tijd neemt om te koken. Daarnaast wordt er melk bij die lunch geserveerd, terwijl 83% van de Japanse mensen niet tegen lactose kan.

Echter beeld

Sushi eet je met je handen geeft een veel echter beeld van Japan als land. Met de goede en de minder goede kanten, want geen land is perfect zelfs een land als Japan dat van buiten zo perfect kan lijken niet. Het leert je veel over gerechten die wij in Nederland ook goed kennen en als typisch Japans zien en het geeft een beeld van het leven van Anoma van der Veere die voor zijn werk op allerlei plekken komt en gesprekken voert die je als toerist niet snel hebt.

Sushi eet je met je handen
Anoma van der Veere & Katarzyna Cwiertka
Uitgeverij Luitingh-Sijthoff
€22,99